X
تبلیغات
کشاورزی

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیستم تیر 1392ساعت 21:20  توسط پوریاراهدار  | 

بسمه تعالی
 
 
موضوع: گیاهان خودرو
 
 
 
 
 
 
 
 
كما
كما : نام فارسي
 

نام محلي : كما
نام علمي : ferula (ovina) 
مشخصات: گياهي است از خانواده چتريان كه ارتفاع آن به 1 تا 1.5 متر مي رسد وبرگهاي آن داراي دمبرگ غلاف دار و پهنك برگ آن بزرگ وداراي بريدگيهاي نسبتا عميق است .برگهاي سبز تيره وگلهاي آن برنگ زرد مي باشد. ساقه آن استوانه اي وقطر آن زياد است.جوانه ها وبرگهاي تازه روئيده آن وگل زرد غنچه آن در اسفند واوائل بهار به مصرف تغذيه مي رسد.
گلها بصورت چتر زرد رنگ بزرگي در انتهاي ساقه پديدار مي شود.پس از بزرگ شدن ساقه ها وبرگها ديگر قابل مصرف نيست.
ويژگي رويشي: كما در سطح وسيعي در منطقه پراكنده است.دليل گسترش آن را به علت عدم مصرف آن به صورت تازه توسط دام است ومعمولا دامها به صورت خشك مصرف مي كنند.برگهاي پهن وساقه بلند بعد از رويش وعدم مصرف جلوه زيباي دارد. كما در اكثر نواحي خراسان مشاهده مي گردد.كما بيشتر خاك قليايي را ترجيح مي دهد. رويشگاه آن در منطقه از ارتفاع1200تا 1700متر مربع مي باشد.
خواص دارويي ودرماني:
 ضدتشنج است .
خلط آور است .
خاصيت هضم كننده اي دارد.
قاعده آور است .
در منطقه براي دفع انگلهاي روده اي شهرت خاصي دارد.
براي اختلالات هاضمه اي نيز توصيه مي شود.
كما دراين منطقه بيشتر به عنوان ماده غذايي با تخم مرغ وروغن پخته مي شود وبه آن چاشني هاي ديگري نيز افزوده مي شود...قره قروت-رب-آبليموو.... مردم اغلب كما را به صورت پخته شده فريزرشده براي زمستان نگهداري مي نمايند.درقديم كما را به صورت خشك شده براي زمستان نگهداري مي نمودند.
 
 
 
 

 
1.  نام فارسي: گونه اي گل گندم
نام علمي:Boiss. & Hausskn. Centaurea phlomoides
اين گياه يكي از گونه هاي سرده گل گندم (Centaurea L.) بوده و به تيره آفتابگردان (Asteraceae) تعلق دارد؛ 74 گونه علفي يك ساله يا چند ساله از اين سرده در ايران يافت مي شود.
مختصري از ويژگي هاي گياه شناسي: گياهي چند ساله پوشيده از كرك، با ساقه منفرد كه در انتها منشعب مي شود، به ارتفاع 50 تا 80 سانتي متر. برگ ها سرنيزه اي، پاييني ها با قاعده ي لوب دار.گل زرد-طلايي، مجتمع در كپه ها، كپه ها متعدد، تخم مرغي، با برگه هاي گريباني خاردار. ميوه فندقه با كاكلي متشكل از چهار تار.
زمان گل و ميوه دهي: ازخرداد تا مرداد.
پراكندگي جغرافيايي در كشور: اين گياه تا به حال تنها در دومنطقه يكي در استان كردستان، ارتفاعات اورامان در نزديكي نوسود و ديگري منطقه اي بين پاوه و باينگان در استان كرمانشاه مشاهده گرديده است.
مصارف و كاربردها: به دليل كمياب بودن و در نتيجه پهنه گسترش بسيار محدود در اين مقوله اطلاعاتي وجود ندارد.
محيط زيست: توليد غذا (انرژي و مواد) به عنوان اولين حلقه زنجيره غذايي در بوم سازگان ها (Ecosystemes)، تلطيف هوا با توليد اكسيژن و رطوبت، حفاظت از خاك در برابر فرسايش آبي و بادي، ايجاد محيط زيست مناسب براي انسان و ساير جانداران مصرف كننده (Consumer) و زيبا سازي محيط.
تركيبات: داراي اسيد كالسي تراپيك (Calcitrapic) و كنيسين (Cnicine) يا سانتورين (Centaurine) كه ماده اي بي شكل وتلخ مزه است مي باشد.
خواص درماني: از قسمت هاي مختلف گياه بخصوص گل هاي آن به عنوان تب بر استفاده مي شود.
مصارف تغذيه اي: مورد چراي دام و علفخواران وحشي قرار مي گيرد
 
 
نام فارسي: سوسن چلچراغ

1.  نام علمي: Lilium Ledebourii (Baker) Boiss.
اين گياه متعلق به سرده سوسن چلچراغ (Lilium L.) و تيره سوسن (Liliaceae) مي باشد و تنها يك گونه علفي بسيار زيبا از اين گياه در ايران يافت مي شود.
مختصري از ويژگي هاي گياه شناسي: گياهي پايا، پياز دار، با ساقه اي پوشيده از برگ، به ارتفاع 50 تا 150 سانتي متر. برگ ها ايستاده، خطي- سرنيزه اي، نوك تيز و كرك دار. گل ها سفيد و بزرگ، با قاعده سبز متمايل به زرد و مجتمع در خوشه هايي متشكل از 4 تا 16 گل. ميوه كپسول واژ تخم مرغي.
زمان گل و ميوه دهي: از ارديبهشت تا مرداد.
پراكندگي جغرافيايي در كشور: اين گياه به تعداد اندك و در رويشگاهي كم وسعت در ارتفاعات عمارلو واقع در50 كيلومتري شرق رودبار در استان گيلان مي رويد.
خواص درماني: كرمهاي تهيه شده از پياز اين گياه به دليل داشتن مقادير فراوان موسيلاژ به عنوان نرم كننده پوست و همچنين تسكين دهنده التهاب هاي پوستي، سرمازدگي، سوختگي، زخم ها ،ورمها و ساير بيماري هاي پوستي به كار مي روند.مصارف تغذيه اي: مورد چراي دام و علفخواران وحشي قرار مي گيرد.
 
اسپند
 
  خواص درمانی
 
یکی از گیاهان نام آشنا برای ایرانی‌ها، اسپند است. دانه این گیاه در خانه سوزانده می‌شود و دود غلیظ آن برای ضدعفونی هوا ، دور کننده حشرات، خوشبوکننده فضا و به باور برخی حتی خنثی کردن چشم‌زخم و... مورد استفاده قرار می‌گیرد.
 
علاوه بر تمام این موارد، در آسیا از دانه‌های اسپند به عنوان ضدانگل، کرم‌کش و کشنده آمیب استفاده می‌کنند.
 
اسپند در سایر کشورها نیز طرفدار دارد؛ مردم یونان از اسپند به عنوان قاعده‌آور، کرم‌کش، مسکن و خواب‌آور استفاده می‌کنند.
 
در گذشته در هند برای سفلیس و در آفریقا نیز برای تب از اسپند استفاده می‌کردند، گرچه مصرف خوراکی این گیاه می‌تواند مسموم‌کننده باشد، اما بعضی از افراد محلی در این کشورها هنوز از آن برای درمان آسم، کولیک، تب، سنگ‌های صفراوی، سکسکه، زردی، مالاریا، دردهای عصبی، پارکینسون، افتادگی رحم، روماتیسم و بیماری‌های ادراری تناسلی استفاده می‌کنند.
نام فارسي: گونه اي پيچك نام علمي: Convolvolus fatemensis Kze.
 
 
اين گياه يكي از گونه هاي سرده پيچك (Convolvolus L.) بوده و به تيره پيچك (Convolvulaceae) تعلق دارد؛ 45 گونه گياه علفي (پيچنده يا خزنده) يا درختچه اي از اين سرده در ايران يافت مي شود. مختصري از ويژگي هاي گياه شناسي: گياهاني علفي (يكساله يا چند ساله)، گاهي بالارونده و پيچنده يا خزنده. برگ ها كامل يا منقسم، با پهنك قلبي يا پيكاني و يا تحليل رفته و پولكي. گل ها نر- ماده ،با پنج كاسبرگ جدا و پنج گلبرگ پيوسته همانند قيف يا شيپور. ميوه خشك. دانه آلبومن دار. زمان گل و ميوه دهي: اسفند و فروردين. پراكندگي جغرافيايي در كشور: اين گياه به تعداد اندك و تنها در رويشگاهي كم وسعت در حاشيه جنوبي جزيره قشم مي رويد كه متاسفانه همين پايه هاي معدود نيز اكنون به دليل انجام عمليات عمراني در معرض نابودي قرار گرفته اند. مصارف و كاربردها: به دليل كمياب بودن و در نتيجه پهنه گسترش بسيار محدود در اين مقوله اطلاعاتي وجود ندارد. محيط زيست: توليد غذا (انرژي و مواد) به عنوان اولين حلقه زنجيره غذايي در بوم سازگان ها (Ecosystemes)، تلطيف هوا با توليد اكسيژن و رطوبت، حفاظت از خاك در برابر فرسايش آبي و بادي، ايجاد محيط زيست مناسب براي انسان و ساير جانداران مصرف كننده (Consumer) و زيبا سازي محيط. خواص درماني: اندام هاي مختلف گياه مثل برگ، گل، دانه و به ويژه ريشه مسهل و صفرابر هستند، عصاره ي گياه براي رفع زردي تجويز مي شود، عصاره ي برگ باعث تسريع در انعقاد خون مي گردد. مصارف تغذيه اي: مورد چراي دام و علفخواران وحشي قرار مي گيرد.
 
Aoshoاشو(آویشن)                                                      
 
       
 
این گیاه بیشتر در ارتفاعات می روید،وگیاهی بوته شکل است برگ هایی کوچک وساقه هایی قهوه ای شکل دارد.این گیاه بسیار معطر بوده ومصرف دارویی وخوراکی داردکه در کتاب های قدیمی از مصارف آن زیاد گفته شده است.
 در منطقه برای درمان شکم درد ،ضد تب ،قند خون وفشار خون استفاده می
شود وهمچنین برای خوشمزگی نان آویشن را باخمیر مخلوط می کردند.
 
کنگر
نام علمی:   gundelia tournefortii 
 
 

 
نام فارسی : کنگر
نام محلی:  قنگر
نام خانواده: کاسنی
مشخصات ریخت شناسی گیاه :این گیاه پوشیده از کرک با تیغ فراوان است کوتاه و به صورت دیهیم ،برگ پهن –چرمی –محکم با رگبرگ های ضخیم و برجسته ومشبک –قطعات آن در حاشیه بر روی ساقه –سر نیزه ای –محدب –ناودانی شکل-ومنتهی به خاری محکم-و سخت و بلندتر گلچه ها است.
 
پراکندگی در ایران:  کرمان – مریوان- سنندج - خرم آباد – ارومیه - آبادان – کازرون
پراکندگی در استان کرمانشاه: کرمانشاه – پاوه –  اسلام آباد غرب – سرپل ذهاب – روانسر- ماهیدشت
قصر شیرین
قسمت مورد استفاده: ساقه های زیر زمینی
زمان برداشت : بهار
طریقه مصرف: بورانی- خورش- ترشی- خام
 
 
 شنگ
 
 
 شنگ
نام علمي :tragopogon collinus dc
نام فارسي:شنگ وحشي
نام محلي : شن –شنگ
نام خانواده : كاسني
مشخصات ريخت شناسي :گياه پايا –كم وبيش پنبه اي – داراي يك كپه-عموما بسيار بلند-داراي گلچه هاي سرخ يا صورتي –
پراكندگي درايران : اصفهان واطراف- نواحي بين تهران وهمدان – فارس –كرمان-يزد-
پراكندگي در استان كرمانشاه: كرمانشاه – سنقر- دالاهو- كوه نوا كرند غرب- كوه ماكوان جوانرود – كوه شاهو روانسر
قسمت مورد استفاده: برگ
زمان برداشت: بهار
طريقه مصرف: برگ هاي اين گياه را با نمك و سركه به صورت خام مصرف مي كنند
 
 
 
Anjir kohi  انجیرکوهی           
 

 
این درخت بیشتر در کوه وارتفاعات می روید.
 بسیار شبیه به انجیر می باشد،با این تفاوت که برگ های آن کوچکتر وسوزنی شکل ترند.
Pozoپوزو(پونه)                 

                                            
پونه از خانواده نعناع است وبرای هضم غذا مفید می باشد جویدن نعناع و پونه برای بر طرف کردن سکسکه مفید است و ضد تشنج و آرام کننده اعصاب است به درمان اسهال و بیماری های روده ای کمک می کند
خواص درمانی : پونه کوهی از بهترین گیاهان تقویت کننده بشمار می رود مصرف پونه کوهی کار روده ها را منظم می کند درد معده و بی اشتهایی را تسکین می دهد و برای ناراحتی های کبدی بسیار موثر است دم کرده پونه برای اسهال، اسهال خونی و همچنین ناراحتی های عصبی اختلالات گوارشی مفید و موثر است دم کرده پونه تقویت کننده خوبی است اگر گاهی پس از صورف غذا در معده احساس سنگینی نمودید و یا غذا را ترش کردید و یا به کلی ناراحت شدید می توانید از این دم کرده استفاده کنید.
 
  گز رخ
   
 
مارینگا اولیفالیا
گز رخ یا گز روغن یا مورینگا(مارینگا) نام گونه‌ای گیاه است.
خانواده گز رخان تیره کوچکی از گیاهان گلدار جداگلبرگ و فقط شامل یک جنس بنام Moringa مرکب از معدودی انواع درختی است غالب آنها در نواحی گرم و مرطوب مانند عربستان، هند، هیمالیا، برمه و استان‌های جنوبی ایران (سیستان و بلوچستان و هرمزگان) مشاهده شده است. از مشخصات این گیاه این است که برگهایی شانه ایی مضاعف با تقسیمات بیشتر که مرکب از برگچه‌های کوچک ومتقابل وگل‌هایی با اجزای ۵ قسمتی دارند میوه آنها به صورت کپسول دراز و نیام مانند محتوی دانه‌هایی به اندازه مغز پسته تا ۱۵ وگاهی بیشتر و با جنین راست و مجاوری ترشحی برخی از گونه‌های این خانواده از انواع دارویی و صمغ تولید می‌نمایند. ازدانه‌های برخی از این گونه‌ها روغن استخراج می‌شود .
 
 
 
 
aroارو(خارشتر)         
 

                                                          
گیاهی است پایا از خانواده پروانه‌دار ‌ها بشمار می‌رود. نام دیگر آن علف ترنجبین است.
میوه این خانواده ناشکوفا است. بوته‌های آن نیمه‌درختچه‌ای و نیمه‌چوبی است که تا ارتفاع ۵۰ تا ۱۵۰ متر می‌رسد. ساقه‌های آن سبزرنگ با خارهای تیز نوک‌زرد است.  ادرارآور و ضد سیاه‌سرفه و تب و لرز است.  کاسبرگ آن بدون کرک، زنگ‌مانند و با پنج دندانه مثلثلی کوتاه نوک تیز است. دانه‌های آن در درون نیامک پهلوی هم قرار دارند.
خارشتر  دارای طبع سرد است و برای رفع صفرا و سنگ کلیه و مثانه مؤثر است.
 خارشتر یکی از علوفه های خوراکی برای دامها بویژه بزها است.
 این گیاه مقاوم به سرما و دارای ریشه عمیق است و به آب کمی نیاز دارد. خارشتر برای گیاهانی مانند غلات و چغندر به عنوان علف هرز بشمار می‌آید.
 
Konarکنار(سدر)                

                                       
. درخت كنار درختی است باميوه های سرخ و شيرين ،که ميوه خشك شده آن را آسياب كرده و آرد كنار تهيه مي كنند برگ آن وقتي خشك شود آن را آسياب مي كند كه براي جلوگيري از ريزش موبسیار مناسب و . زيرا پياز مو را تقويت مي كند و باعث تميزي بيشتر مي شود و از سفيد شدن زود رس مو تا اندازه اي جلوگيري مي كند. چوب درخت كنار بسيار سخت و يادوام است و در گذشته براي پوشش سقف خانه ها و ساختن در و پنجره استفاده مي كردند. زيرا موريانه كمتر به چوب آن اثر مي كند . در جاهاي حساس ساختمان كه ممكن بود به مرور زمان در اثر فرسودگي خللي در آن پديد مقداري چوب درخت كنار رديف مي چيدند.  چنين ساختمانهايي با قدمت ده ها و يا صدها سال هنوز هم پا بر جا مانده اند. شاخه هاي درخت كنار براي زغال گيري سوخت مناسب و حرارت بسيار توليد مي كند.درخت كنار افت ندارد و در گذشته از هسته آن روغن نيز مي گرفتند. اين درخت تنومند همانند چتري گسترده مي شود و در زير سايه خنكي يراي مردم ايجاد مي كند.برگ وریشه کناربرای دل درد واسهال مفید می باشد.
   کتیرا

کتیرا صمغی می باشد . در اثر شکاف طبیعی یا مصنوعی به وجود می آید . در صنایع نساجی . کاغذ سازی . و کفاشی و تهیه چسب استفاده می شود .
در اکثر نقاط ایران عزیز مخصوصاْ مشهد مقدس . سبزوار . سلطان آباد . تربت حیدریه . کرمان . ملایر . کردستان و شیراز به دست می آید .
مسکن درد کلیه و مثانه بوده و از حرارت ادار می کاهد و برای افراد لاغر خوب است چون اثر چاقی دارد . خوردن کمی از کتیرا جدار معده و روده ها را روغن می زند . خون را رقیق و اصلاح می کند . برای درمان سرفه و نرم کردن سینه و گلو و زخم شش و گرفتگی تجویز می شود .
نرم کننده و تقویت کننده پوست . ضد موخوره و شفاف کننده و حالت دهنده مواست
 
 
اسطو خودوس
 
 
 
 

 
 
نحوه استفاده : به شیوه های مختلف مصرف میشود از جمله به صورت دم کرده که در ذیل به آن اشاره خواهد شد : خواص : اسطوخودوس ( لاواندر ) Lavander نام علمی Lavandula گیاه شناسی اسطوخودوس در بیشتر نقاط دنیا بحالت خود می روید مخصوصا در جنوب فرانسه مناطق مدیترانه و در تورنتو به مقدر زیاد وجود دارد و بسته به شرایط محیط و خاك به انواع مختلفه ظاهر می شود . اسطوخودوس گیاهی است چندین ساله به ارتفاع حدود نیم متر با برگهای متقابل ، باریك ، دراز سبز رنگ و پوشیده از كركهای سفید پنبه ای . گلهای آن برنگ بنفش و بصورت سنبله می باشد
قسمت مورد استفاده این گیاه ، گلها و سرشاخه های گلدار آن است . اسطوخودوس بوی بسیار مطبوعی درد . طعم آن تلخ است و بعلت بوی مطبوع آن در عطر سازی مصرف می شود . اسانس اسطوخودوس كه از تقطیر گل و سرشاخه های گلدار این گیاه بدست می آید مایعی است زردرنگ یا زرد مایل به سبز كه دارای بوی مطبوعی است . خواص داروئی: اسطوخودوس از نظر طب قدیم ایران گرم و خشك است . 1)برای رفع خستگی و آرامش چند قطره روغن اسطوخودوس را در وان آب گرم ریخته و برای مدت یكربع ساعت در آن دراز بكشید . 2)گرفتگی ها را باز می كند . 3)مقوی معده است . 4)ادرار آور می باشد . 5)معرق است و تب را پائین می آورد . 6)صفرا بر بوده و كبد را بكار می اندازد و بیماری های كبدی را برطرف می كند . 7) ضد تشنج است . 8)برای تقویت عمومی بدن خوب است . 9)كرم های معده و روده را از بین می برد . 10)بیماری های سینه و سرفه را برطرف می كند . 11)در معالجه زكام موثر است .
 
 
   کندر
 
کندر : 
صمغ درخت خاردار با ارتفاع تقریبی 2 متر است که در نواحی نسبتا گرم زمین رشد  می کند.بهترین نوع کندر، کندری است که خالص و تازه و نرم باید، ظاهرش سفید 
خواص کندر :
اگر کندر را آب سرد بخورید، اسهال را بند و استفراغ را قطع می کند.و یکی از مهمترین خواص دیگری که  بسیار مفید و جالب توجه بود، این است که براستی مقوی حافظه و مرتفع کننده ی فراموشی و ضعف حافظه است.که براستی تاثیر بسزایی دارد، 
  جویدنش مانند آدامس  لثه را محکم میکند و بوی دهان را میزداید و روایت شده برای حفظ قرآن و قطع ادرار و بلغم از آن بخورند. بعضی وقتها بروی سفیدی چشم نقطه ای سرخ و یا کود رنگ پیدا می شود که آن را طرفه می گویند، اگر دود کندر را به چشم دهند آن را برطرف می کند.
مصرف کندر  به خصوص زنان باردار و تأثیر آن بر روی حافظه نوزاد از قدیم الایام مورد تأکید بوده. براساس آخرین تحقیقات انجام شده برروی گیاه کندر مشخص شد که این گیاه قابلیت درمان بیماری ناعلاج ام اس(m.s) را دارد. 
 
   شاه پسند
 

 
شاه پسند در قديم به نام گياه صليب( Herb of the Cross ) معروف بوده است زيرا گفته مي شود كه آن را روي زخم هاي مسيح ريختند و خونريزي قطع شد. در واقع داراي خاصيت ضد خونريزي است.اين گياه در نواحي جنوب آسيا، آفريقا و اروپا در حاشيه جاده ها و دشت ها و مزارع مي رويد و در ايران در مناطق شمال ايران و اطراف تهران، فارس و نواحي جنوب يافت مي شود.
قسمت مورد استفاده اين گياه، برگ ها و سر شاخه هاي سبز آن است در اثر مالش دادن بوي مطبوعي در تمام قسمت هاي اين گياه منتشر مي شود ولي طعم آن گس و تلخ است.
 
 
 (بنه)پسته کوهی
نام علمی:   Pistacia  atlantica
 

مشخصات:
 
درختی است با تاجی متراکم و تقریباً کروی و به ندرت درختچه ای. برگها خزان کننده و شانه ای با اشکال گوناگون دایره ای، مستطیلی یا سر نیزه ای، رگبرگها غیر مشخص یا به دشواری مشخص هستند. ارتفاع این درخت به 7 متر می رسد.
 
 
نیازها :
در مناطق کوهستانی با آب و هوای نه چندان سرد می روید. به کم آبی مقاوم است.
ازدیاد :
از طریق کاشت بذر و پیوند امکان پذیر است. زالزالک و خواص مفید آن
 
 
   hawthorn
زالزالک و یا کویج با نام علمی Crataegus aronia یکی از گیاهانی است که در ایران از جمله در بلندی‌ های بالای 2500 متر در استان کهکیلویه و بویراحمد، استان اصفهان به خصوص شهرستان نجف آباد می ‌روید. این گیاه دارای دو نوع سفید و قرمز می باشد.
بد نیست بدانید در شمال ایران گونه‌ های وحشی زالزالک به شکل خودرو در جنگل ‌ها می‌ روید که به آن " ولیک" می گویند.
این میوه اگر چه جثه ‌ای کوچک دارد ولی بسیار پُرفایده و مغذی است و به رنگ ‌‌های زرد و نارنجی در اکثر نواحی معتدل می‌ روید.
رسیده ی این میوه، شیرین، گوشتی و دارای هسته ‌های زرد رنگ فراوان است که اگر با احتیاط مصرف نشود هسته‌ های آن می ‌تواند قاتل دندان‌‌ های شما باشد.
زالزالک و قلب شما
این میوه علاوه بر ویتامین‌ های A ، B، C و تانن دارای کلسیم و مختصری پکتین است که برای تقویت قلب و معده بسیار توصیه می ‌شود. مهم‌ ترین اثر زالزالک روی قلب، تنظیم کردن حرکات نامنظم آن است و از تپش قلب و ضربان شدید آن جلوگیری می ‌کند.
در اغلب کشورهای اروپایی خصوصا آلمان برای درمان بی ‌نظمی ضربان قلب از گیاه زالزالک استفاده می ‌شود. همچنین زالزالک در درمان آنژین و تصلب شرایین(سفت شدن دیواره رگ‌ ها)‌ بسیار کاربرد دارد
 
شاطره

 
عرق شاطره ( طبیعت معتدل ) ضد حساسیت ، تصفیه کننده خون ، صفرابر ، اشتها آور ، رفع بیماری های پوستی ، ادرار آور ، ضد یرقان ، تقویت لثه و جلوگیری از خونریزی آن ، هاضم غذا قبل از هر غذا یک استکان
 
 
كرچك روغني Ricinus communis
تيره : Euphorbiaceae
 

 
 
گياهي است علفي كه بنا به محل رويش ،‌طول دوره ي رشد آن متفاوت است به صورتي كه در مناطق سردسيري بك گياه يكساله بوده ولي در مناطق گرمسير به صورت چندساله در آمده و ممكن است از لحاظ حجمي فضاي بسبار بزرگي رااشغال كند و به صورت درخت يا درختچه در آيد . برگها در اين گياه متناوب ، ‌پنجه اي با كناره اي دندانه دار و دمبرگ نسبتاً دراز به رنگهاي سبز يا قرمز ديده مي شوند . گلهاي آن تك جنس بوده كه بر روي يك گل آذين خوشه مانند قرار گرفته اند ؛‌ به طوري كه در يك گل آذين گلهاي نر در قسمت تحتاني و گلهاي ماده در قسمت فوقاني گل آذين قرا گرفته اند . ميوه ي آن يك نوع كپسول سه برچه اي است كه كه در زمان رسيدن گشوده شده و همزمان هر برچه از سطح شكمي يك دانه را آزاد مي كند كه دانه ها داراي تزئينات خاصي نيز هستند . اين دانه ها بزرگ و به رنگ قرمز و يا سبز مايل به خاكستري ديده مي شوند .
تركيبات شيميايي :
از دانه ي كرچك روغن بدست مي آيد . همچنين در دانه ي كرچك آلكالوئيدهاي سمي به نام ريسين و ريسينين وجود دارند كه خوشبختانه در زمان استحصال روغن از دانه ها اين آلكالوئيدها در پس مانده ي آن باقي مانده و در روغن وجود ندارند .
خواص درماني :
از روغن كرچك براي رفع برخي دردهاي عضلاني و رماتيسمي استفاده مي شود  . همچنين به خاطر اثر مسهلي شديدي كه اين روغن دارد براي آزمايشات پزشكي كه نياز به خالي بودن روده ها و معده دارد از  اين روغن به عنوان مسهل استفاده مي شود .
 
چای ترش )چای مکی) Hibiscus Sabdariffa

 
 
موارد استفاده چای مکی
الف- استفاده های خوراکی  ا- کاسبرگ  کاسبرگ تازه برای سالاد، آشپزی با انواع آردها در پخت کیک، سوپ، سس، پودرهای خوراکی، استفاده می شود ( Facciola,1990 )
سایر استفاده ها
الیاف بدست آمده از ساقه در صنعت نساجی، نخ و ریسمان استفاده می شود. دانه و کنجاله بذر نیز در تغذیه طیور استفاده می گردد(Komarov,1968 ). 
  آشنایی با خواص دانه خردل

دانه‌های گیاه خردل به خاطر دارا بودن خواص فراوان، از حدود پنج هزار سال پیش مورد استفاده انسان قرار گرفته است.
دانه‌های خردل حاوی کالری پایین و دارای ارزش تغذیه‌ای بالا هستند و خواص آنتی باکتریال و ضد عفونی کننده فوق‌العاده‌ای دارند.
این دانه‌ها در انواع مختلف شامل خردل سیاه، خردل سفید و خردل هندی قهوه‌ای با پوست و یا به شکل پودر موجود هستند.
کارشناسان تغذیه با انتشار مقاله جدیدی درباره خواص دانه خردل در شبکه خبری تورنتونیوز، خاطرنشان کردند که روغن خردل به دلیل گرمایی که تولید می‌کند برای پوست بسیار مفید است.
دانه خردل سرشار از ریز مغذی موسوم به سلنیوم است که این ماده معدنی خواص ضد التهابی فوق‌العاده‌ای دارد. همچنین دانه خردل منبع غنی از عنصر منیزیم است که به کاهش شدت حملات آسم و علائم خاص آرتریت روماتوئید و پایین آوردن فشار خون کمک می‌کند.
کارشناسان می‌گویند: اگر از سردردهای میگرنی رنج می‌برید، سری به خردل بزنید، چون دانه‌های خردل آرام بخشی
مو ثر برای کاهش تعداد دفعات سردردهای میگرنی هستند
 

دانه‌های خردل سرشار از کلسیم، منگنز، اسیدهای چرب امگا ـ 3 ، آهن ، روی، پروتئین و فیبر خوراکی هستند.
 
 
 
ريواس
نام علمي: rheum ribes l
 
 
 
 
 
نام فارسي : ريواس
نام محلي: رواس
نام خانواده : علف هفت بند
مشخصات ريخت شناسي :گياه پايا –بلند-ايستاده- وريشه ضخيم به ارتفاع يك متريا بيشتر –فقط در بخش پاييني برگ دار- برگ چرمي و ضخيم –بسيار وسيع –گل نر و ماده – سفيد متمايل به سبز – كوچك و مجتمع به صورت دسته اي –
پراكندگي در ايران:  كرج – ارتفاعات اراك – ارتفاعات اشترانكوه – گنج نامه در همدان –مريوان –خراسان بين تبريز و خوي –ارتفاعات تفتان در بلوچستان – ارتفاعات سير در اروميه-
پراكندگي در استان كرمانشاه : كرمانشاه- روانسر –پاوه –سنقر –كنگاور –اسلام آباد غرب و گيلانغرب
 
قسمت مورد استفاده :ساقه هاي جوان
زمان برداشت :ابتداي بهار
طريقه مصرف: خام –و به صورت خورشت
خام
 پوست ساقه را كنده و به صورت خام با نمك مصرف مي كنند .
خورشت ريواس : پوست ساقه را كنده واز خرد شده آن به عنوان سبزي خورشتي استفاده مي كنند
 
 
 
خوژه
 
نام علمي :    eremurus spectabilis m.b
نام فارسی : سریشم
نام محلی :خوژه

 
 
نام خانواده : لاله
مشخصات ریخت شناسی: گیاه پایا –رشته فیبری-ریشه کلفت استوانه ای –گوشتی و بسیار کلفت-نسبتا ضخیم ومحکم –بدون برگ –زرد فام-بلندتر از دمگل-
پراکندگی در ایران: مریوان-دماوند- دشت کرج- خمین-بین همدان واراک- بین نهاوند وکرمان-
پراکندگی در استان کرمانشاه: دالاهو-قصر شیرین-کوه شاهو-نوسود-هرسین-
قسمت مورد استفاده: برگ
زمان برداشت: بهار
طریقه مصرف:بورانی-آش ماست
آش ماست:
دوغ را روی اجاق گذاشته و در حین جوشیدن مدام هم می زنند و برنج را در آن ریخته دوباره آن را هم می زنند .سپس خوژه خرد شده را به آن اضافه می کنیم.
فرهنگی: در میان مردم منطقه رایج است که آش خوژه برای انواع بیماریهای داخلی مانند معده درد و شکم درد مفید است و آب آن پاک کننده بدن است .
 
سورونه

 
 
نام علمی: allium  noeanum reut .ex regel .
نام فارسی  والک سوری
نام محلی : سورونه
نام خانواده : لاله- پیاز
مشخصات ریخت شناسی: گیاه پایا - دارای پیاز متوسط –برگ به تعداد 3-4 و یا بیشتر طویلتر از هامپ به عرض 20 سانتیمتر-در حاشیه زبر با گل صورتی-ارغوانی-دسته ای مجتمع در چتر-چتر میوه دار نیمه کروی-نوک کند-میله پرچم ها مثلثی-
پراکندگی در ایران: همدان-قزوین-کامیاران-سقز
پراکندگی در استان کرمانشاه: کرمانشاه-پاوه-خانقاه-اسلام آباد غرب کرند غرب
قسمت مورد استفاده:برگ وساقه های جوان –پیاز
زمان برداشت- بهار
طریقه مصرف : آش
 
 
 
پیچک

 
نام علمی:allium eriophyllum boiss 
نام فارسی پیاز گل درشت
نام محلی :پیچک
نام خانواده: پیاز
مشخصات ریخت شناسی: گیاه پایا-با بن پاییزی- با پیازی کوچک به قطر 1 سانتیمتر-استوانه ای ایستاده –برگ –کم شمارو مدور –خطی باریک –دارای نوکی بلند –کمی کوتاهتر از گلپوش –بساک ها زرد
پراکندگی در ایران: خوزستان-دزفول-کازرون-فارس-بوشهر-بلوچستان (بین ایرانشهرو بزمان)
پراکندگی در استان کرمانشاه:کرمانشاه-خسروی-سرپل ذهاب-اسلام آباد غرب-گیلانغرب-پاوه-قصر شیرین-دالاهو-روانسر
قسمت مورد استفاده:برگ وساقه های جوان
زمان برداشت: اوایل بهار
طریقه مصرف: خام-کلانه –بورانی
 
گیلاخه
نام علمی: allium kharputense freyn
 

 
نام فارسی: پیاز زاگرسی
نام محلی : گیلاخه
نام خانواده : لاله و پیاز
مشخصات ریخت شناسی: گیاه پایا دارای پیاز- پوشش خارجی آن خاکستری متمایل به سیاه – استوانه ای و کمی زخیم و گوشتی – برگ به تعداد 3 الی 6 عدد – چهار بخشی – ناودانی با حاشیه کم و بیش زبر – گل سفید- دسته ای متجمع در چتری پر گل و متراکم –
پراکندی در ایران  : سنندج – مریوان
پراکندگی در استان کرمانشاه : کرمانشاه – پاوه – روانسر- اسلام آباد غرب – کرند غرب
قسمت مورد استفاده : برگ و ساقه های جوان
زمان برداشت : بهار
 
 
طریقه مصرف : برواین و آش
آش : برگهای این گیاه را با مقداری آب روی اجاق گذاشته و بعد از مدتی مقداری برنج به آن اضافه کرده سپس پیاز داغ را آماده کرده و به آن اضافه می کنند.
 
 
چنور
نام علمی : ferulago angulata (schlecht) boiss
 
 

 
 
 
 
نام فارسی : چویل گوشه دار
 نام محلی : چنور
نام خانواده : چتریان
مشخصات ریخت شناسی : گیاه پایا –بدون کرک – ایستاده – منفرد – دارای خطوط طولی یا شیار دار – دارای انشعابات چرخه دار – کم رنگ و متمایل به کبود – وسیع – پهن دراز – بسیار بریده با تقسیمات کامل –تقریباً غیر مشخص –ریز
 پرکندگی در ایران: کردستان ، همدان ،اراک ، لرستان ، فارس ، قزوین ،
پراکندگی در استان کرمانشاه: دالاهو ، کوه پراو، کوه شاهو
قسمت مورد استفاده : برگ  ، ساقه و گل
زمان برداشت : بهار برای گل و ساقه ، میوه اواخر تابستان و پاییز
طریقه مصرف : از برگ و ساقه های آن به عنوان معطر کننده در ظرف محتوای روغن استفاده می کنند و از پودر شده میوه آن به عنوان معطر کننده غذا استفاده می کنند و گاهی کارکردی شبیه گل پر دارند .
فرهنگی : چنور گیاهی است که تقریباً در اکثر خانه ها بردار آویخته شده است و در بیشتر خوراکی ها و مراسمهای خاص مانند عروسی ، عزا آن را برای خوشبو بودنش استفاده می کنند
اقتصادی : چنور جزو ارزانترین گیاه هان منطقه است
 
گنور
نام علمی : smyrnium cordifolium boiss
 
 
 
 
 
 
نام فارسی : آوندول
نام محلی : گنور
نام خانواده : چتریان
مشخصات ریخت شناسی : گیاه دوساله ، سبز شفاف ، درخشان ، ناصاف و بی کرک ، ساقه زخیم ، ایستاده ، استوانه ای با قطعات بزرگ ، مدور ، تقریباً نک تیز و آزاد ، گل زرد ، فاقد پره است
پراکندگی در ایران: ارومیه ، پیرانشهر ، سردشت ، مهاباد ، بویر احمد ، یاسوج ، مازنداران ، لرستان
پراکندگی در استان کرمانشاه: شاهو ، بیستون ، دالانی نوسود ، قصر شیرین ، ریجاب ، روانسر
قسمت مورد استفاده : ساقه های جوان
زمان برداشت : اوایل بهار
طریقه مصرف : خام ، ساقه ها را پوست گرفته و به صورت خام مصرف می کنند .
 
 
 
 
 
برزا
نام علمي :johernia aromatica rech f
 
 

 
 
نام فارسي: جعفري كوهي
نام محلي: برزا
نام خانواده: چتريان
مشخصات ريخت شناسي : گياه پايا –علفي –بدون كرك –سبز متمايل به زرد – بن گياه پوشيده از برگ هاي خشك –ريشه داراي انشعابات طويل فيبري است –
پراكندگي در ايران : سنندج – مريوان – لرستان –مهاباد –
پراكندگي در استان كرمانشاه : بيستون – كوه شاهو روانسر- سنقر –اسلام آباد غرب –دالاهو- كوه نوا در كرند غرب-
قسمت مورد استفاده : برگ هاي قبل از توليد گل آذين
زمان برداشت:ارديبهشت
طريقه مصرف: برگ ها را به عنوان سبزي خوردن به صورت چاشني با غذا و گاهي با نمك استفاده نموده و نيز به صورت پخته شده مشابه قورمه سبزي به عنوان سبزي خورشتي استفاده مي شود.
 
 
زوفا

 
زوفا درختچه اي است پايا با ساقه هاي منشعب كه ارتفاع آن تا 60 سانتيمتر مي رسد اين گياه بحالت خودرو در نواحي جنوب اروپا، ايران ، هند ،تركيه و شوروي مي رويد . برگهاي آن كوچك، خط در ، نوك تيز و سبزرنگ است كه بسيار معطر مي باشد .گلهاي آن آبي و گاهي سفيد اند كه در انتهاي ساقه ظاهر مي شود . برگهاي زوفا داراي طعمي تند و مطبوع مي باشد . ماده اي شيميايي كه در آن وجود دارد بنام هيسوپين معروف است . در زوفا همچنين حدود ي درصد اسانس وجود دارد .
خواص داروئي:
 
زوفا از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است
1)سرفه و ناراحتي هاي ريوي را برطرف مي كند .
2)نرم كننده سينه است
3)خلط آور است
4)معده را تقويت مي كند
5)نفخ شكم را برطرف مي كند
6)ادرار آور است
7)داروي مفيدي براي مداواي آسم است
8)اشتها را زياد مي كند
9)براي رفع كم خوني مفيد است
10)افسردگي را برطرف مي كند
11)براي درمان صرع مفيد است
12)براي التيام زخم برگهاي زوفا را له كرده و روي زخم بگذاريد
13)براي درمان تب خال مفيد است و كسانيكه تب خال مي زنند بايد از دم كرده زوفا استفاده كنند .
14)در قديم از زوفا براي سقط جنين استفاده مي كردند .
15)درد شكستگي را مي توان با كمپرس زوفا آرام كرد.
 
 
باد آورد
                    
 

اصل این گیاه در هندوستان بوده است و از آنجا به سایر نقاط پراکنده شده است و به صورت خودرو می روید دارای ریشه کوچک و ساقه ای راست و برگهایی بزرگ و به رنگ سبز روشن می باشد که انتهای آنها یک خار نوک تیز دارد گلهای آن به شکل یک تخم مرغ خاردار است و رنگ آنها زرد می باشد و بوی نامطبوعی دارد که پس از خشک شدن آن بو از بین می رود.
 
خواص درمانی: باد آورد مقوی , تصفیه کننده خود و عرق آور, برطرف کننده عفونت های کبد و کلیه و معده است. دم کرده آن برای عفونت های سینه پهلو و انواع تب ها مفید می باشد. باد آورد برای رفع ویار خانم ها مناسب است و همچنین دارای خواص ضد سرطان می باشد.
 
برگ بو
                    

درخت آن همیشه سبز است و پوست آن خاکستری تیره و چوب آن خیلی سخت می باشد و دارای شاخه های انعطاف پذیر است در فارسی آن را درخت غار و باهشتان نامیده اند و دارای خواص گیاه درمانی زیادی می باشد.
خواص درمانی: برگ بو در مورد گریپ و یا عفونت روده ای ضد عفونی کننده خوبی است. برای درمان برونشیت مزمن مورد استفاده قرار می گیرد و برای جلوگیری از تخمیر غذا در معده مفید است دم کرده آن هضم غذا را آسام می سازد و گاز و نفخ معده را خارج می کند همچنین نوشیدن دو تا سه فنجان از شربت برگ بو قبل از غذا برای درمان بی اشتهایی مفید ا
 
بابونه
                    
 
 

 
 
گیاهی است کوچک و پر پشت که در چمن زارها و زمینهای غیر زراعتی و نقاط دیگر می روید برگهای آن جوچک و متناوب و نا منظم و پوشیده از کرک می باشد و گلهای آن را باید در سایه خشک کرد تا خواص آن را ازبین نرود.
 
خواص درمانی: بابونه گیاهی مقوی نیرو بخش تب بر کرم کش ضد درد و تشنج است و به همین دلیلد دم کرده آن در بیماریهای معده و سو هضم بسیار مصرف می گردد و به آن کلید معده می گویند.
بابونه گیاهی است با اثر تسکین دهنده و منظم کننده فعالیت جهاز هاضمه و همچنین برای رفع و تسکین دردهای دندان و دردهای موضعی موثر و مفید است. ضماد گل بابونه را برای دردهای سیاتیکی کمر درد و سر درد و میگرن به کار می برند دم کرده ده تا بیست گرم گل بابونه در یک لیتر آن برای کسانی که دچار کندی عمل روده ها یبوست سو هضم عفونتهای دردناک و یا اختلال در قاعدگی شده اند مفید است. روغن بابونه برای تسکین دردهای رماتیسم و دردهای عصبی مورد استفاده قرار می گیرد طریقه استفاده از روغن بابونه با این ترتیب است که هنگامی که درد شروع می شود با آن دست خود را آغشته کنید و مجکم محل درد را مالش دهید فورا درد ساکت می شود همچنین دم کرده گل بابونه به شکل کمپرس برای شستشوی چشم استعمال می شود.
کلیک
 
درخت يا درختچه کليک، موسوم به کليک بوته، در اطراف طالقان، رشد مي کند. ميوه آن در ابتداي پائيز، قابل خوردن است.
 
والک يا آتک
والک يا آتک از گياهان کوهستاني و بهاري است که در ارتفاعات و مناطق شن خيز کوه هاي طالقان و سوهان قرار دارد
گون
گياه گون در کوهستان هاي سوهان بسيار زياد است. در گذشته از صمغ آن و بعنوان هيزم مورد استفاده بوده است
ازگیل (کنس)
درخت و میوه کنس یا ازگیل که از مشابه موجود در تهران کوچکتر است
 
 بومادران
 

نام علمی : Achillea filipendulina
بومادران گیاهی دائمی با حداکثر ارتفاع ۱ متر است. گلهای زردرنگ بومادران در اواخر بهار ظاهر می شوند و دوره گلدهی تا اوائیل پاییز ادامه می یابد. نیاز آبی بومادران پایین است و باید در مکان آفتابی و در خاکی با زهکش خوب کاشته شود. گل و برگ این گیاه دارای خواص دارویی است. دم کرده گل تازه آرامبخش می باشد و برای برطرف کردن آبریزش بینی موثر است و قرار دادن برگ تازه بر روی زخم نیز در بهبود زخم تأثیر دارد. روش تکثیر بومادران از طریق کاشت بذر و یا تقسیم بوته در اوایل بهار می باشد.
بومادران کوهی نیز گونه ای دیگر از این گیاه با ارتفاع بسیار کمتر و حدود ۲۰ سانتی متر می باشد و دم کرده اندام های هوایی آن آرامبخش و در تسکین دردهای معده مؤثر است.
 
پامچال
                    
 
پامچال گیاه زیبایی است که بصورت علفی می باشد و خودرو است برگهای آن کرکدار پرچین و بیضی شکل است و گلهای آن افتاده و زرد رنگ است و در فصل بهار سبز می شود ریشه آن محکم است و زمانی که تازه می باشد بوی تندی از آن به مشام می رسد گلهای پامچال در ماههای اردیبهشت تا تیر ظاهر می شود پامچال در کنار جاده ها و چمن ها و جاهایی که علف می روید سبز می شود.
 
خواص درمانی: پامچال در طب به عنوان کرم کش و ضد تشنج استفاده می شود و در بیماریهای عصبی هیستری و تشنجات اطفال مصرف می شود گلهای پامچال داروی موثری برای برونشیت زکام های مغزی و سرفه های مزمن است و اگر کسی به گریپ مبتلا شود می تواند از دم کرده گل پامچال استفاده کند زیرا با اثر بخشی سریع ان خیلی زود از این ناراحتی خلاص می شود همچنین این دم کرده برای کسانی که مبتلا به سر دردهای شدید و میگرن و دل بهم خورده هستند مفیت است.
گل پامچال مقوی و تب بر است .ریشه پامچال را به مقدار 20 تا 30 گرم در یک لیتر آب بجوشانید و برای درمان سیاه سرفه سینه پهلو برونشیت و امراض مربوط به مجاری ادراری مصثرف کنید برای درمان و معالجه ورم کوفتگی که در اثر ضربه وارد می شود و ایجاد خون مردگی در آن ناحیه می کند ریشه پامچال را در یک لیتر آب بجوشانید و بعد پارچه ای را در آن خیس کنید و روی ورم بگذارید و محل ضرب دیدگی را کمپرس کنید.
 
 
 کاوا یا فلفل استرالیایی  
 

 
مخدر KAVAکاوا که به نام فلفل استرالیایی مشهور است یکی از بهترین مواد شادی اور و انرژی زا در دنیا است .زادگاه اصلی کاوا جزایر اقیانوس آرام،   است .
 بومیان استرالیا و جزایر اقیانوس ارام هزاران سال است که  از این گیاه استفاده می  کردند.
 اولین دانش و آگاهی غرب از این گیاه به یکی از سفرهای دریایی کاپیتان جیمز کوک بر می گردد که در دهه های 1700 صورت گرفت.
بومیان این جزایر از این گیاه به عنوان بخشی از آداب و رسوم قبیلگی خود استفاده می کردند به طوری که گیاه مزبورمورد  توجه بسیاری از گردهماییهای اجتماعی محسوب شده است.نوشیدنی تهیه شده از ریشه های کاوا سبب کرخ شدن دهان میشود
اسطوخودوس

نام علمی : Lavandula angustifolia
اسطوخودوس گیاهی دائمی و همیشه سبز با حداکثر ارتفاع ۶۰ سانتی متر است. گلهای بنفش رنگ اسطوخودوس در تابستان ظاهر می شوند. برگها نیز نقره ای رنگ مایل به خاکستری و بسیار معطر می باشند. نیاز آبی اسطوخودوس پایین است و باید در مکان آفتابی و در خاکی با زهکش خوب کاشته شود. این گیاه دارای خواص دارویی فراوان می باشد. دم کرده اندامهای هوایی آرام بخش است و نیز برای برطرف کردن سردرد و سرماخوردگی مؤثر می باشد. روش تکثیر اسطوخودوس از طریق قلمه در تابستان و زمستان می باشد.
 
 
 
رزماری
 نام علمی :  Rosmarynus officinalis
 
 
 

رزماری گیاهی دائمی و همیشه سبز با حداکثر ارتفاع ۵/۱ متر است. گلهای آبی رنگ رزماری در اواسط بهار ظاهر می شوند اما چندان قابل توجه نیستند. برگها نیز معطر می باشند و برای خوشبو کردن بعضی غذاها می توان هنگام طبخ غذا بدان افزود. نیاز آبی رزماری پایین است و باید در مکان آفتابی و در خاکی با زهکش خوب کاشته شود. این گیاه دارای خواص دارویی فراوان می باشد. دم کرده اندام های هوایی آن برای برطرف کردن سرماخوردگی و آنفولانزا مؤثر است و نیز
کرمی که از آن تهیه می شود برای رفع دردهای عضلانی مفید می باشد. روش تکثیر رزماری از طریق قلمه در تابستان و زمستان است.
 
 
 
کاسنی
 
نام علمی :Cichorium intybus
 
 

 
 
کاسنی گیاهی دائمی با ارتفاع حدود ۱ متر است گلهای آبی رنگ کاسنی در طول تابستان ظاهر می شوند. ریشه و برگ این گیاه دارویی است و دم کرده آنها جهت تصفیه خون، کاهش فشار خون، کاهش چربی خون، و تقویت کبد و کلیه و معده موثر است. این گیاه در نواحی مختلف دنیا گسترش یافته است و در نقاط مختلف ایران به طور خودرو وجود دارد. تکثیر این گیاه از طریق کاشت بذر صورت می گیرد.
 
ختمی
 
نام علمی: Althea rosea
 
ختمی گیاهی دائمی با حداکثر ارتفاع ۲-۵/۱ متر می باشد گل های ختمی کم پر و یا پرپر هستند و به تعداد زیاد و بطور فشرده در طول ساقه گل دهنده ظاهر می شوند. گل ختمی در انواع رنگ ها شامل سفید، صورتی، قرمز، بنفش و گلبهی دیده می شود. دوره گلدهی طولانی است و گلها از اواسط بهار تا اوائل پاییز دوام دارند. این گیاه نیاز به آفتاب کامل و خاکی با زهکشی خوب دارد. نیاز آبی آن پایین است و خشکی و کم آبی را تحمل می کند. ختمی از جمله گیاهان داروئی می باشد که از قدیم الایام از دم کرده گل آن برای برطرف کردن سرفه استفاده می شده است. روش تکثیر نیز از طریق کاشت بذر می باشد. موطن اصلی ختمی، کشور چین است.
 
 
 
 
بادرنجبویه
 
نام علمی: Melissa officinalis
 

 
بادرنجبویه گیاهی دائمی با حداکثر ارتفاع ۷۰-۶۰ سانتیمتر می باشد گلهای سفید رنگ آن در اواخر بهار ظاهر می شوند و تا اواسط تابستان دوام دارند. برگها بسیار خوشبو و دارویی هستند، دم کرده برگ بادرنجبویه برای برطرف کردن افسردگی، سرماخوردگی و آنفولانزا بکار می رود. این گیاه نیاز به آفتاب کامل دارد و نیاز آبی آن متوسط می باشد. روش تکثیر بادرنجبویه از طریق کاشت بذر و قلمه است.
 
 
 
(صبر زرد)آلوورا
 
 
 
 
 

 
نام علمی: Aloe vera آلوئه از گیاهان گوشتی و آبدار با برگهای کشیده و پهن می باشد، برگها به حالت روزت و پشت سرهم به صورت فشرده هستند. از وسط مجموعه برگها ساقه گل دهنده طویلی ظاهر می شود که در رأس آن گل های لوله ای شکل واژگون در رنگهای زرد و نارنجی خودنمایی می کنند. این گونه از آلوئه که در زبان عام به آلو ورا شهرت پیدا کرده است دارای خاصیت دارویی می باشد. از ژلی که در اثر برش برگ آن خارج می شود برای برطرف کردن سوختگی ها و جای نیش حشرات و نیز در بیماری های پوستی استفاده می شود. این گیاه به سرما حساس است و در مناطق سرد باید در گلخانه نگهداری شود. آلوئه همانند سایر گیاهان گوشتی به نور کافی نیاز دارد و به کم آبی مقاوم است. روش تکثیر نیز از طریق جداکردن پاجوشهای گیاه و کاشت بذر می باشد.
 
 
 
مغربی
 
 
 
 

 
 
 
 
نام علمی: Oenothera SP مغربی گیاهی با حداکثر ارتفاع ۱۰۰-۷۰ سانتیمتر می باشد. گلها زردرنگ، فنجانی شکل و خوشبو هستند و به تعداد زیاد در طول ساقه ظاهر می شوند. در این گیاه، گلها هنگام صبح و غروب باز هستند و در آفتاب کامل بسته می شوند از این رو به این گیاه مغربی می گویند. دوره گل دهی در مغربی از اواخر بهار تا اواسط تابستان می باشد. این گیاه باید در مکانی آفتابی و در خاکی با زهکش خوب کشت گردد. مغربی علاوه بر اینکه از جمله گیاهان زینتی زیبای فضای سبز است، گیاهی دارویی نیز می باشد بطوریکه ریشه آن ضدالتهاب است و روغنی که از بذر آن استخراج می شود در رفع تصلب مغز و نخاع موثر است. همچنین برای برطرف کردن خشکی پوست بدن از آن می توان استفاده کرد. روش تکثیر مغربی از طریق کاشت بذر است. موطن اصلی این گیاه نواحی گرمسیر آمریکای جنوبی می باشد.
 
 
عناب

 
 
نام علمی : Ziziphus vulgaris
عناب درخت خزان کننده با حداکثر ارتفاع ۱۰ متر است. گلهای زرد مایل به سبز این درخت که در اوایل تابستان ظاهر می وشند غیر قابل توجه هستند و در اواخر تابستان به میوه های بیضی شکل و قرمز رنگ عناب تبدیل می شوند. نیاز آبی این درخت متوسط است و باید در مکان آفتابی و در خاکی با زهکش خوب کاشته شود. میوه عناب دارای خواص دارویی فراوان می باشد. دم کرده آن ضد سرفه و نرم کننده سینه است و در کاهش فشار خون، آرام کردن اعصاب و صاف کردن خون مؤثر می باشد. روش تکثیر عناب از طریق کاشت بذر و یا جدا کردن پاجوش های اطراف گیاه و کاشت آنها می باشد.
 
 
 
 
 
 
 
"گل گاوزبان" (Borago) »
 

 
 
 اهمیّت :
 
گیاه گاوزبان را غنی ترین منابع اسیدهای چرب اصلی بویژه اسید لینونیک (Linoenic acid = GLA Gamma) می دانند .
روش های مصرف :
این گیاه دارویی را بصورت های : دَم کرده ، تنتور ، افشره ، لوسیون و شربت گل استفاده می کنند امّا مصرف طولانی مدت آن به علت دارا بودن آلکالوئیدهای سمّی پیرولیزیدین توصیه نمی گردد .
گل گاوزبان جزو داروهای "OTC" است و مصرفش در جهان به نسخه نیاز ندارد .  
 
گیاهشناسی :
خانواده : Boraginaceae
جنس :
گل گاوزبان ایرانی  Echium amoenum
گل گاوزبان اروپائی  Borago officinalis
 
گل گاوزبان ایرانی :
گل گاوزبان ایرانی گیاهی دو یا چند ساله به ارتفاع 50-20 سانتیمتر ، کرکدار
برگ ها به طول 20 سانتیمتر و عرض 5 سانتیمتر با نوک تیز
گل ها ارغوانی تا بنفش و شیپوری شکل
 
از گل های نوع ایرانی برای تهیّه :
موسیلاژ ، فلاونوئید ، آلکالوئید و پیرولیزیدین استفاده می شود .
 
خواص دارویی نوع ایرانی :
مدر ، معرق ، درمان سرماخوردگی ، ضدعفونی کننده (آنتی سپتیک)
از گاوزبان ایرانی حدود 4 گرم در روز بصورت دَم کرده استفاده می کنند .
این گیاه دارای آلکالوئید پیرولیزیدین است لذا نباید بصورت طولانی مدت مصرف گردد .
از دلایل عمده اینکه گل گاوزبان را برای درمان سرماخوردگی و بر ضد تب استفاده می کنند اینکه در انسان بر مقدار تعریق می افزاید .
 
 
پی شوک
 

 
 
 
 
 
پاغازه
 
 

 
 
 
 
 
 
پاچه سرخ

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
 
 
 
 
 
هولیره

 
هپلوک

 
 
 
هله رزه

 
 
 
 
 
 
 
 
نوژی

 
موسیر

ریشه وقسمت زیر زمینی آن مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
لوشه کول
 


گوله کو

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
 
 
 
 
 
گلپر

 
میوه آن بصورت خام یا پخته شده مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
گزنه

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
گزرچه پوله

 
گچانه گیا

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
گایانه

 
کوچگه چوره

کشکول
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
کرتشی

 
قسقوان

 
 
کالکه ماران

 
شویرتک

 
 
 
شقال
 

شبدر

 
سیف سیو

 
سیرقراته
 

ریشه وقسمت زیر زمینی آن مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
 
سیران

 
سیاسونی(سیاسنج)

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
سماغ

 
 
سلمک

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
سرتیکه

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
روسکه
 

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
رازیانه
 

 
دونگی

 
 
 
 
 
 
 
دوشامژه

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
 
 
 
 
 
دم گنکه

میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
دلیق

 
میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
دگان تیژکر
 

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
 
 
درزیله
 

میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
دان مولچک

میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
خرماسوی لک

 
 
توله تولکه

برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
 
 
 
 
تنگس

میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
تمشک
 

 
تمشک، درختچه‌ای است  از تیره گل سرخیان که دسته مستقلی را به نام دسته تمشک‌ها تشکیل می‌دهند و به حالت وحشی در نقاط گرم و ساحلی مرطوبی مانند گیلان و مازندران و همچنین در آذربایجان فراوان می روید. در گیلان و مازندران به آن ” تمش، ولش، بولوش و بوروش و در آذربایجان بؤیورتکن گویند. تمشک سیاه وحشی با نام علمی Rubus fruticsos گیاهی است بوته‌ای با ریشه‌ی دایمی و شاخه‌های چوبی دو ساله و با برگ های ۳ تا ۵ برگچه ای و خارهایی که بر روی دمبرگ برگ ها واقع هستند.
برگچه ها در هر دو سطح فوقانی و تحتانی دارای کرک هایی خشن هستند گل های آن سفید رنگ و میوه گیاه سیاه رنگ است.تمشک در حاشیه شمال کشور در جنگل های گیلان به حالت خودرو رویش دارد و برگ و میوه آن دارای خواص دارویی هستند.گل های آن از روزهای پایانی اردیبهشت ماه و به رنگ های سفید تا صورتی کم رنگ به قطر ۲ تا ۳ سانتی متر شامل  ۵ برگچه پدیدار می شوند.تمشک وحشی به گونه ی طبیعی در جنگل‌ها، کناره‌ی جنگل‌ها و نیز در بوته‌زارها و خارزارها می‌روید. تمشک وحشی خاک مرطوب و حاصلخیز را ترجیح می‌دهد و در سرزمین‌های مرتفع تا ارتفاع دو هزار متری هم دیده شده است. 
گل های آن از روزهای پایانی اردیبهشت ماه و به رنگ های سفید تا صورتی کم رنگ به قطر ۲ تا ۳ سانتی متر شامل  ۵ برگچه پدیدار می شوند.تمشک وحشی به گونه ی طبیعی در جنگل‌ها، کناره‌ی جنگل‌ها و نیز در بوته‌زارها و   خارزارها می‌روید. تمشک وحشی خاک مرطوب و حاصلخیز را ترجیح می‌دهد و در سرزمین‌های  مرتفع تا ارتفاع دو هزار متری هم دیده شده است.
 
 
تریولک
 

 
میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
چوریلک

 
میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
 
 
 
بلالوک
 

میوه ی ان بصورت پخته وخام مورد استفاده قرار می گیرد.
بلوط
 

 
بلوط نام نوعی درخت و همچنین میوه آن است که دارای پوستی سخت می‌باشد. درخت بلوط یا درخت مازو که عمری طولانی حدود ۵۰۰ سال (گاهی حتی تا ۲۰۰۰ سال دارد) در ایران بیشتر در دردامنه رشته کوه زاگرس وجود دارد. استان‌های کردستان,فارس، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد، چهار محال و بختیاری و ایلام دارای جنگلهایی از بلوط هستند که در نوع خود از بی نظیرترین جنگل‌های جهان می‌باشند.]دشت برم، بزرگترین دشت بلوط ایران در کازرون و در غرب استان فارس قرار گرفته است] چوب این درخت از مرغوبترین چوب‌هاست و ذغال آن نیز مرغوب است. این موضوع یکی از دلایل بریدن بی رویهٔ این درختان می‌باشد که این جنگل‌ها را تهدید می‌کند.(میوه بلوط اروپایی بشکل کره‌ای با قطرتقریبی ۲٫۵ سانتیمتر و میوه بلوط در حاشیه‌های زاگرس جنوبی ایران به اندازه تقریبی یک فشنگ اسلحه ژ-۳ می‌باشند)
 
کاربرد درمانی بلوط
 
۱. از میوهٔ خوراکی بلوط برای تقویت بدن، درمان ضعف عمومی، کم خونی و بویژه درمان اسهال استفاده می‌شود.
۲. از دم کردهٔ برگ بلوط (به نسبت ۱۰ گرم در لیتر) دو تا سه استکان درروزازعصارهٔ برگ یا پوست بلوط به مقدار ۲ تا ۵ گرم در روز برای درمان خونریزی‌های معده، روده، رحم و غیره، درمان ترشحات زنانگی، درمان اسهال و مخصوصاً درمان سرطانها ازنوع کارسینوسارکما تجویز می‌شود.[۱] همچنین به شکل تنقیه یا شیاف به مقدار ۵/۰ تا یک گرم مجاز است.
۳. برای درمان آماس زخم داررودهٔ بزرگ:
·         خوردن محلول ۲/۰ یا ۵/۰ درصد اسید تانیک در آب.
·         به شکل تنقیه یا شیاف ۵/۰ تا یک گرم.
·         بصورت استعمال خارجی به شکل محلول ۲ درصد آن در آب و یا به صورت پودر و یا پماد ۲/۰ تا ۲۰ درصد . ضد بیماریهای میکروبی و ویروسی و قارچی بوده برای درمان زخم‌های سرطانی، زخم‌های چرکین وترشح دار، زرد زخم، اگزما، زخم‌های واریسی، بواسیربرای درمان خونریزیها و حتی خونریزی بینی مفید است ولی جلوگیری از تکرار خونریزی نمی‌کنند.
همچنین یکی از کاربردهای میوه بلوط استفاده به عنوان خوراک دام است.
 
گل نوروزی

 
ریشه وقسمت زیر زمینی آن مورد استفاده است.
 
 
 
 
ازبوه

 
آویشن بدل (ازبوه) با نام علمی ziziphora clinopodioides از جمله مهمترین گیاهان دارویی بومی استان کرمانشاه است که به تیره نعناع (Labiatae) تعلق دارد و از گذشته های دور در این استان به عنوان گیاه دارویی مورد استفاده قرار گرفته است به طوریکه اهالی محل با آن آشنایی کامل دارند.
ویشن بدل (ازبوه) از جمله گیاهان دارویی بومی استان کرمانشاه است که در رفع ناراحتی های قلبی مفید است.
برگ وساقه  های جوان  مورد استفاده خوراکی است
 
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیستم تیر 1392ساعت 16:32  توسط پوریاراهدار  |